REHBER

ECMA kodu nasıl okunur?

ECMA kodu, bir katlanır karton bıçak izinin standart tanımıdır. A20.20.03.01 gibi kısa bir dizi, çizim göndermeden modeli tanımlar. Kartonun bıçak izi grubunu, alt ve üst kapamasını ve kapatma kapaklarının bağlı olduğu panelleri belirtir. Ölçüler, karton cinsi, toleranslar ve diğer üretim ayrıntıları ayrıca belirlenir.

ECMA ne anlama gelir?

ECMA, katlanır karton sektörünün meslek kuruluşu olan Avrupa Karton Üreticileri Birliği'dir (European Carton Makers Association). Bu kataloğun izlediği sınıflandırmayı yayımlar: The ECMA Code of Folding Carton Design Styles. Bir kartonun çizimle değil kodla sipariş edilebilmesinin nedeni budur.

ECMA kodu ölçüyü değil bıçak izini sınıflandırır. 40 mm'lik bir ilaç kartonu ile 400 mm'lik bir teşhir kartonu, aynı şekilde katlanıyorlarsa aynı kodu taşıyabilir. Ölçü, karton cinsi ve yüzey işlemi ayrıca anlaşılır. Kod yalnızca kutunun nasıl kurulduğunu sabitler.

Sektör kartonları neden kodlar?

Ortak bir sınıflandırma olmadan karton tarif etmek çizim alışverişi demektir. Çizimin hazırlanması, gönderilmesi, doğru programda açılması, yorumlanması ve kontrol edilmesi gerekir. Bu adımların her birinde, sonunda bir kesim kalıbına ve binlerce tabaka kartona dönüşecek bir işe yanlış anlama sızabilir.

Kod bu gidiş gelişi ortadan kaldırır. Dilden bağımsız olduğu için Avrupa tedarik zincirinin her halkasında aynı anlamı taşır: A20.20.03.01 kodunu okuyan İstanbul'daki bir üretici ile Köln'deki bir marka sahibi, tek kelime çevirmeden aynı bıçak izini görür. Kodlar aranabilir de; bu katalog da kodlara göre düzenlenmiştir.

Bıçak izi grupları

Baştaki harf, tasarımın hangi bıçak izi grubuna ait olduğunu gösterir ve kodun geri kalanının nasıl okunacağını grup belirler. Bloklar evrensel değildir: aynı dört iki haneli alan A grubunda başka, B grubunda başka anlama gelir; bu yüzden önce harf okunmalıdır.

A grubu, dikdörtgen yüzeyli, uzun kenarından yapıştırılan kartonları kapsar. Karton tek bir uzun dikişten kılıf hâlinde yapıştırılır ve paketleyiciye düz ulaşır. B grubu ise yapıştırıcıyla değil geometriyle biçimini koruyan, yapıştırmasız kendinden kilitli tepsileri kapsar. Bu iki grup, baştaki harfin kodu nasıl değiştirdiğini gösteren kullanışlı örneklerdir; yayımlanan sistem ve katalog başka grupları da içerir.

A grubu kodu nasıl okunur?

Katalogdan bir kodu alıp soldan sağa okuyun. A grubunda baştaki iki blok kapama sistemleridir: önce taban, sonra üst. Sondaki iki blok ise her kapamanın kapağının hangi panele bağlı olduğunu gösterir.

A20.20.03.01

ABıçak izi grubuDikdörtgen yüzeyli, uzun kenarından yapıştırılan katlanır karton.
20Taban kapama sistemiGeçme kapak: tek bir kapak ucun üzerine katlanır, dili paneller arasına geçer.
20Üst kapama sistemiYine geçme kapak; iki uçta da aynı kapama kullanılır.
03Taban kapağının bağlantısıTaban kapatma kapağı 3. panele bağlıdır.
01Üst kapağın bağlantısıÜst kapatma kapağı 1. panele bağlıdır.

Paneller yapıştırma dikişinden başlayarak 1'den 4'e numaralanır; son iki bloğun okunabilir olmasının nedeni budur. 1. panel ile 3. panel birbirinin karşısındadır; dolayısıyla .03.01 ile biten bir kod iki geçmeyi kartonun zıt yüzlerine yerleştirir. Sektörde buna ters geçme denir. İki blok aynı paneli gösterseydi geçmeler aynı yüze doğru kapanırdı; bu da düz geçmedir.

Bu tek hane, perakendedeki en yaygın iki karton bıçak izi arasındaki tüm farktır; panel bloklarını atlamak yerine okumaya değmesinin nedeni de budur. Ters geçme rafa kesintisiz bir yüz gösterir; düz geçme ise elle daha hızlı kapanır.

A20.20.03.01 kartonunu açın

A grubu kapama sistemleri

A grubu kodunda mühendislik bilgisinin çoğunu kapama blokları taşır. Bu kataloğun kaynak gösterebildiği ve yayımladığı değerler şunlardır:

Blok	Kapama sistemi
01	Kapaksız. Uç açık kalır; kılıflarda ve açık teşhir kartonlarında olduğu gibi.
10	Tam bindirmeli kapama: kapaklar tüm yüzey boyunca bindirilir; yük taşıyan uçta kartonu çift kat yapar.
20	Geçme kapak: perakendede en yaygın kapama; elle hızlı kapanır, zarar görmeden yeniden açılır.
30	Makas kilitli geçme kapak: birbirine geçen toz kapakları, ucun içeriden itilerek açılmasına direnir.
40	Toz kapaksız kanatlı kapak; tam toz koruması gerekmeyen işler için daha yalın bir kapama.
55	Kendinden kilitli zarf kapaması: paneller sırayla katlanır ve yapıştırıcı olmadan birbirine kilitlenir.
60	Otomatik ön yapıştırmalı kapama, yani otomatik kilitli taban. Üretimde yapıştırılır ve paketleyici kılıfı açtığında yerine oturur.

Yayımlanan kod başka kapama değerleri de kaydeder. Bu katalogdaki bir şablon kaynak gösteremediğimiz bir değer taşıyorsa, ilgili sayfa bloğu adlandırmak yerine bıçak iziyle belirtir. Aynı kural burada da geçerlidir.

B grubu kodu nasıl okunur?

B grubu farklı bir şemayla okunur. Panelleri numaralandıracak bir yapıştırma dikişi ve ayrı bir alt–üst kapaması yoktur; dolayısıyla dört blok tepsinin kendisini tanımlar: biçimi, kapaklarının nasıl kilitlendiği, toz kapakları ve üzerine gelen kapak.

B15.06.00.53

BBıçak izi grubuYapıştırmasız, kendinden kilitli tepsi bıçak izi.
15Tepsi biçimiDört tek duvarlı, yapıştırmasız bir tepsi.
06Kapak kilitleme sistemiPençe kilit.
00Toz kapaklarıBu bıçak izi için kayıtlı değil.
53Kapak sistemiKöşeleri açık, üç kanatlı bir kapak.

Bir tepsiyi iki parçalı sisteme dönüştüren şey kapak bloğudur. Bu katalogdaki bazı B grubu modeller kapağı ayrı bir şablon olarak yayımlar; çünkü kapak ile tepsi ayrı taslaklar hâlinde kesilir ve üreticinin iki bıçak izine de ihtiyacı vardır.

B15.06.00.53 tepsisini açın

B grubu blok değerleri

Harften sonraki ilk blokta tepsi biçimleri:

Blok	Tepsi biçimi
10	Dört çift duvarlı, yapıştırmasız, kendinden kilitli tepsi.
14	Dört tampon duvarlı, yapıştırmasız, kendinden kilitli tepsi.
15	Dört tek duvarlı, yapıştırmasız tepsi.
20	İki çift duvarlı, yapıştırmasız, kendinden kilitli tepsi.

İkinci blokta kapak kilitleme sistemleri:

Blok	Kilitleme sistemi
06	Pençe kilit.
07	Kilitli toz kapaklı pençe kilit.

Burada yalnızca bu kataloğun kaynak gösterebildiği kilitleme değerleri adlandırılmıştır.

Dördüncü blokta kapak sistemleri:

Blok	Kapak sistemi
50	Geçmeli kapak.
51	Çift duvarlı geçme kapak.
52	İki kanatlı kapak.
53	Köşeleri açık, üç kanatlı kapak.
54	Üç kanatlı, perdeli kapak.
55	Pençe kilitli kapak.

Beşinci blok: X grubu özellik kodları

Bazı kodlar beşinci bir blok taşır; örneğin A10.01.03.00.32. Sondaki bu değer bir X grubu özellik kodudur. Bıçak izinin kendisindeki bir değişikliği değil, standart bir bıçak izine eklenen bir özelliği belirtir.

Blok	Özellik
31	Emniyet karşı kapaklı geçme kapama.
32	Kilit tırnaklı geçme kapama.
50	Kartona gömülü, yeniden kapatılabilir açıklık.
85	İki geçmeden oluşan üçgen tepeli taşıma sapı.

Bu kataloğun kaynak gösteremediği bir özellik kodu, şablon sayfasında var olduğu belirtilerek ancak adlandırılmadan bildirilir.

ECMA ile FEFCO aynı sistem değildir

İki kod sık sık birlikte anılır ama birbirinin yerine kullanılamaz. ECMA katlanır kartonları sınıflandırır: kesilmiş, kırım atılmış, basılmış karton, yani rafta gördüğünüz ambalaj. FEFCO ise oluklu mukavva kolileri, katlanır kartonların içinde taşındığı sevkiyat kolisini sınıflandırır.

Okunuşları da farklıdır. ECMA kodu bir harfle başlar ve dört adet iki haneli blok taşır; FEFCO kodu ise harfsiz dört hanedir ve ilk iki hane tasarımın hangi seriye ait olduğunu gösterir. Bir kod harfle başlıyorsa katlanır kartonu tarif ediyordur.

Resmî kodun kaynağı

Yetkili kaynak, kodu üyeleri ve sektör için referans belge olarak yayımlayan ECMA'nın kendisidir. Bu rehber sistemi kendi sözcüklerimizle ve kendi kataloğumuz üzerinden anlatır; ECMA'nın yayınını çoğaltmaz. Üretim işi tarif eden herkesin güncel baskıyı elinde bulundurması gerekir.

Yukarıdaki blok anlamları Packdroid'in doğrulayabildiği anlamlardır. Katalog kaynak gösteremediği bir değerle karşılaştığında, şablon sayfası tahmin yürütmek yerine bunu açıkça söyler. Üretim tarifinde yanlış bir kapama adı, eksik olandan daha pahalıya mal olur.

Kodları katalogda görün

Aşağıdaki her model parametrik bir şablondur. Ölçülerinizi girip bıçak izini oluşturun; desteklenen şablonlarda 3D katlama önizlemesini de açabilirsiniz.